Frankenstein

Mary Wollstonecraft Shelley

Chương 1: Thư I

Gửi bà Saville, Anh.

Sankt-Peterburg, ngày 11 tháng 12 năm 17—.

Chị sẽ mừng khi hay tin công cuộc mà chị từng lo ngại bao điều chẳng lành đã khởi đầu mà không gặp tai họa nào. Em đến đây hôm qua; việc đầu tiên em làm là báo cho chị thân yêu của em yên tâm rằng em vẫn bình an và ngày càng vững tin vào thành công của công cuộc mình đang theo đuổi.

Em đã ở xa về phía bắc Luân Đôn; khi đi trên những con phố Peterburg, em cảm thấy làn gió lạnh phương bắc đùa trên má, khiến em thêm sảng khoái và tràn ngập vui sướng. Chị có hiểu cảm giác ấy không? Làn gió ấy thổi về từ những miền em đang hướng tới, cho em nếm trước khí hậu của những xứ băng giá kia. Làn gió đầy hứa hẹn ấy tiếp cho em hứng khởi, khiến những mộng tưởng càng thêm cháy bỏng và sống động. Em cố tự thuyết phục rằng Bắc Cực là chốn băng giá và hoang vu, nhưng vô ích; trong trí tưởng tượng của em, nơi ấy bao giờ cũng hiện lên như một miền đẹp đẽ và vui tươi. Ở đó, chị Margaret ạ, mặt trời không bao giờ khuất; vầng tròn rộng lớn chỉ men theo đường chân trời, tỏa ánh huy hoàng không dứt. Ở đó — xin chị cho phép em đặt đôi chút lòng tin vào những nhà hàng hải đi trước — ở đó tuyết và sương giá đều bị xua đi; và khi vượt một vùng biển yên ả, chúng em có thể được gió đưa tới một miền đất kỳ diệu và đẹp đẽ hơn mọi vùng từng được khám phá trên phần địa cầu con người có thể sinh sống. Sản vật và cảnh quan nơi ấy có thể là những điều chưa từng thấy, cũng như các hiện tượng thiên thể ở những chốn hoang vắng chưa ai khám phá kia chắc chắn cũng có một không hai. Có điều gì mà ta lại không thể mong đợi ở một xứ sở sáng mãi không đêm? Ở đó, em có thể khám phá sức mạnh kỳ diệu hút kim la bàn; cũng có thể chỉnh lý một nghìn kết quả quan trắc thiên thể: chỉ cần chuyến đi này là những điều có vẻ bất thường trong đó sẽ vĩnh viễn được lý giải nhất quán. Em sẽ thỏa lòng hiếu kỳ mãnh liệt khi tận mắt nhìn thấy một phần thế giới chưa từng có ai đến, và có thể bước lên một miền đất chưa từng in dấu chân người. Đó là những điều lôi cuốn em, và bấy nhiêu cũng đủ giúp em thắng mọi nỗi sợ hiểm nguy hay cái chết, đủ khiến em khởi sự chuyến hải hành gian nan này với niềm vui của một đứa trẻ cùng bạn bè trong ngày nghỉ bước xuống chiếc thuyền con, lên đường thám hiểm ngược dòng sông quê mình. Nhưng giả sử mọi phỏng đoán ấy đều sai, chị vẫn không thể phủ nhận lợi ích vô giá mà em sẽ đem lại cho toàn thể loài người, đến tận thế hệ cuối cùng, bằng việc khám phá một lối đi gần Bắc Cực dẫn tới những xứ sở mà hiện nay phải mất nhiều tháng mới đến được; hoặc bằng việc tìm ra bí mật của nam châm, điều mà nếu có thể làm được thì cũng chỉ nhờ một công cuộc như của em.

Những ý nghĩ ấy đã xua tan nỗi xao động lúc em bắt đầu viết thư, và em thấy lòng mình bừng lên một niềm hăng say nâng em lên tận trời cao; bởi chẳng gì làm tâm trí thanh thản bằng một mục đích kiên định — một điểm để tâm hồn hướng con mắt trí tuệ vào đó. Chuyến thám hiểm này là giấc mơ em ấp ủ hơn hết từ thuở thiếu thời. Em từng say sưa đọc những bản tường thuật về các chuyến hải hành được thực hiện với hy vọng tới Bắc Thái Bình Dương qua những vùng biển bao quanh Bắc Cực. Chắc chị còn nhớ, toàn bộ tủ sách của chú Thomas tốt bụng của chúng ta chỉ gồm một bộ sách lịch sử về tất cả các chuyến đi khám phá. Việc học hành của em không được chăm lo, song em lại mê đọc sách vô cùng. Em ngày đêm nghiền ngẫm những cuốn sách ấy, và càng quen thuộc với chúng, em càng thấm thía nỗi tiếc nuối từ thuở nhỏ, khi biết cha đã để lại lời trăng trối cấm chú cho em theo nghiệp đi biển.

Những viễn cảnh ấy mờ dần khi em lần đầu đọc thơ của những thi sĩ mà lời thơ mê hoặc tâm hồn em, nâng hồn em lên tận thiên đường. Em cũng trở thành thi sĩ, và suốt một năm sống trong một Thiên đường do chính mình tạo nên; em tưởng mình cũng có thể giành được một chỗ trong ngôi đền nơi tên tuổi Homer và Shakespeare được tôn thờ. Chị biết rõ em đã thất bại ra sao, và nỗi thất vọng ấy đè nặng lên em đến thế nào. Nhưng đúng lúc ấy, em được thừa hưởng gia sản của một người anh em họ, và tâm trí em lại hướng về niềm say mê thuở trước.

Sáu năm đã trôi qua kể từ khi em quyết chí theo đuổi công cuộc hiện nay. Đến giờ, em vẫn nhớ rõ giây phút em bắt đầu hiến mình cho công cuộc lớn lao này. Em khởi đầu bằng việc rèn cho thân thể quen chịu gian khổ. Em theo những người săn cá voi trong vài chuyến đi tới Biển Bắc; em tự nguyện chịu rét, chịu đói, chịu khát và thiếu ngủ; ban ngày em thường làm việc còn vất vả hơn các thủy thủ thường, còn đêm đến thì dành trọn cho toán học, lý thuyết y học và những ngành khoa học tự nhiên có thể đem lại lợi ích thiết thực lớn nhất cho một người dấn thân thám hiểm trên biển. Em thực sự đã hai lần làm thuê với chức thuyền phó cấp dưới trên một tàu săn cá voi ở Greenland, và hoàn thành phận sự đến mức mọi người thán phục. Em phải thú nhận là đã thấy hơi tự hào khi thuyền trưởng đề nghị trao cho em vị trí cao thứ nhì trên tàu và khẩn khoản hết mực xin em ở lại; ông đánh giá công sức của em cao đến thế.

Và giờ đây, chị Margaret thân mến, chẳng lẽ em không xứng đáng làm nên một việc lớn nào sao? Đời em lẽ ra có thể trôi qua trong an nhàn và xa hoa; nhưng em chuộng vinh quang hơn mọi cám dỗ mà của cải đặt trên đường mình. Ôi, giá có một tiếng nói khích lệ đáp rằng em xứng đáng! Lòng can đảm và ý chí của em vẫn vững vàng; nhưng niềm hy vọng lại lúc đầy lúc vơi, còn tinh thần thì thường sa sút. Em sắp bắt đầu một chuyến hải hành dài và gian khó; những tình thế nguy cấp trên đường sẽ đòi hỏi ở em toàn bộ nghị lực: em không chỉ phải vực dậy tinh thần người khác, mà đôi khi còn phải tự giữ vững tinh thần mình giữa lúc họ đang nản lòng.

Đây là thời điểm thuận lợi nhất để đi lại ở Nga. Người ta lướt vun vút trên tuyết trong những chiếc xe trượt; đi như vậy thật dễ chịu, theo em còn dễ chịu hơn đi xe ngựa chở khách ở Anh rất nhiều. Cái lạnh không quá khắc nghiệt nếu ta quấn mình trong áo lông thú — em đã ăn mặc theo cách ấy; bởi đi lại trên boong tàu khác xa ngồi bất động hàng giờ liền, không chút vận động nào để giữ cho máu trong huyết quản khỏi thực sự đông lại. Em chẳng mong bỏ mạng trên con đường bưu trạm từ Sankt-Peterburg đến Arkhangelsk.

Hai hoặc ba tuần nữa, em sẽ lên đường tới Arkhangelsk; em dự định thuê một con tàu ở đó, việc này có thể làm dễ dàng bằng cách trả tiền bảo hiểm thay cho chủ tàu, rồi tuyển đủ số thủy thủ em thấy cần trong những người quen nghề săn cá voi. Em định đến tháng sáu mới ra khơi; còn bao giờ em trở về? Ôi, chị thân mến, làm sao em trả lời được câu hỏi ấy? Nếu thành công, phải qua nhiều, nhiều tháng nữa, có lẽ nhiều năm, chị em mình mới có thể gặp lại. Nếu thất bại, chị sẽ sớm gặp lại em, hoặc không bao giờ nữa.

Tạm biệt chị Margaret thân yêu và tốt bụng của em. Cầu trời ban muôn phúc lành cho chị và che chở cho em, để em còn được hết lần này đến lần khác bày tỏ lòng biết ơn đối với tất cả tình yêu thương và lòng tốt của chị.

Em trai yêu thương chị,

R. Walton.

---